Staro groblje u Vinči
U centru sela Vinče, na južnoj strani manje zaravni, nalazi se veoma dobro očuvano staro groblje sa skulptovanim spomenicima datovanim od 1819. godine do dvadesetih godine XX veka. Na njemu je evidentirano i valorizovano preko stotinu nadgrobnika jedinstvenih po svojim tipološkim i stilskim karakteristikama.
Svi oni su rađeni urezivanjem ili klesanjem na plošnoj ravni kamena ili peščara, veliki je broj rađen po principu spomenika krajputaša sa plitkoreljefnom obradom glave i poprsja, ili figure u celini.
U zavisnosti od vremena nastanka javljaju se različiti motivi pokojnika u nošnji primerenoj uzrastu, staležu ili zanimanju. Čest detalj predstavljaju alatke kojima su se pokojnici za života služili, kao i apstraktni motivi drveta života, golubova, vegetabilnih i krstobraznih ornamenta.
Njihova umetnička vrednost ne zaostaje za sličnim interpretacijama drugih značajnih celina u Srbiji. Boja se i danas u velikom broju slučajeva još uvek raspoznaje, a njihova obrada je dosta ujednačena i kvalitetna.
Tekstovi su najčešće urezivani na zapadnoj strani, različitog sadržaja i interpretacije. Nimalo ne zaostaju ni predmetni spomenici nastali u prvim decenijama XX veka sa osvrtom na istovetno skulptovanje karakteristično za urbanije sredine, svakako sa najreprezentativnijim od svih “Spomenikom I svetskog rata“.
Ovakva koncentracija nadgrobnih spomenika i u ovakvom broju predstavlja najveću evidentiranu očuvanu celinu na području centralne Srbije.
Đurine ćelije
Arheološki lokalitet i manastir Đurine ćelije (15-17. vek) nalazi se na severnim padinama Rudnika na 500 m nadmorske visine udaljen od savremenih naselja i puteva. Sistematskim arheološkim istraživanjima od 2013. godine potvrđena su narodna predanja da se na ovom mestu nekada nalazio manastir.
Đurine ćelije pripadaju ataru sela Manojlovci (opština Topola). U turskim defterima iz 16. veka kod sela Jarmenovaca (u susedstvu Manojlovaca) beleže se dva manastira Sveti Nikola i Sveti Arhangel pa se zbog toga pretpostavlja da su na Đurinim ćelijama pronađeni ostaci jednog od njih.
